Рӯзи 20 январ, президенти интихобшуда Ҷо Байден дар шароити чораҳои шадиди амниятӣ аз ҷониби Гвардияи Миллӣ ҳамчун президенти 46-уми Иёлоти Муттаҳида савганд ёд кард. Дар тӯли чор соли охир, парчамҳои сурх дар соҳаҳои гуногуни ИМА, аз назорати эпидемия, иқтисод, то масъалаҳои нажодӣ ва дипломатия, фурӯзон шуданд. Манзараи ҳамлаи ҷонибдорони Трамп ба Капитолий дар 6 январ тафовути амиқро дар сиёсати ИМА нишон дод ва воқеияти ҷомеаи парокандаи ИМА-ро ба таври амиқтар ошкор кард.
Ҷомеаи ИМА арзишҳои худро аз даст додааст. Бо вуҷуди худшиносӣ ва ҳувиятҳои миллии гуногун, ташкили "синергияи маънавӣ"-е, ки тамоми ҷомеаро барои мубориза бо мушкилот муттаҳид мекунад, душвор аст.
ИМА, ки замоне як "деги обшавии" гурӯҳҳои гуногуни муҳоҷирон буд ва кишваре буд, ки бартарии сафедпӯстон ва масеҳиятро эътироф мекард, ҳоло пур аз фарҳанги плюралистӣ аст, ки ба забон, дин ва расму оинҳои худи муҳоҷирон таъкид мекунад.
«Гуногунии арзишҳо ва ҳамзистии ҳамоҳанг», ки хусусияти иҷтимоии ИМА аст, бо сабаби тақсимоти нажодҳои гуногун муқовимати торафт шадидтарро байни арзишҳо нишон медиҳад.
Қонунӣ будани Конститутсияи ИМА, ки асоси низоми сиёсии Амрико аст, аз ҷониби гурӯҳҳои бештари нажодӣ зери суол меравад, зеро он асосан аз ҷониби соҳибони ғулом ва сафедпӯстон таҳия шудааст.
Трамп, ки бартарии сафедпӯстон ва бартарии масеҳиятро ҷонибдорӣ мекунад, дар соҳаҳои муҳоҷират ва сиёсати нажодӣ муноқишаҳо байни сафедпӯстон ва дигар гурӯҳҳои нажодӣ пайваста шиддат гирифтаанд.
Бо назардошти ин далелҳо, барқарорсозии арзишҳои плюралистӣ, ки аз ҷониби ҳукумати нави ИМА ба нақша гирифта шудааст, ногузир аз ҷониби гурӯҳҳои бартарихоҳи сафедпӯстон монеъ мешавад, ки ин шаклдиҳии рӯҳи амрикоиро душвор мегардонад.
Илова бар ин, қутбшавии ҷомеаи ИМА ва коҳиши гурӯҳи даромади миёна боиси пайдоиши эҳсосоти зиддиэлита ва зидди низом шудааст.
Гурӯҳи дорои даромади миёна, ки аксарияти аҳолии ИМА-ро ташкил медиҳад, омили ҳалкунандаи суботи иҷтимоии ИМА мебошад. Бо вуҷуди ин, аксари шахсони дорои даромади миёна ба шахсони дорои даромади кам табдил ёфтаанд.
Тақсимоти нобаробари сарват, ки дар он фоизи хеле ками амрикоиҳо фоизи хеле зиёди сарватро дар ихтиёр доранд, боис шудааст, ки амрикоиҳои оддӣ нисбат ба элитаҳои сиёсӣ ва низомҳои кунунӣ норозигии шадид дошта бошанд, ки ҷомеаи ИМА-ро пур аз душманӣ ва афзоиши популизм ва тахминҳои сиёсӣ гардонад.
Аз замони анҷоми Ҷанги Сард, ихтилофот байни ҳизбҳои демократӣ ва ҷумҳурихоҳ дар масъалаҳои асосии марбут ба суғуртаи тиббӣ, андозбандӣ, муҳоҷират ва дипломатия афзоиш ёфтаанд.
Гардиши қудрат на танҳо раванди мусолиҳаи сиёсиро пеш набурд, балки доираи бади ду ҳизбро ба вуҷуд овард, ки кори якдигарро халалдор мекарданд.
Ҳарду ҳизб инчунин афзоиши гурӯҳҳои тундрави сиёсӣ ва коҳиши гурӯҳҳои марказгароиро аз сар мегузаронанд. Чунин сиёсати ҳизбӣ ба некӯаҳволии мардум аҳамият намедиҳад, балки ба абзори шадидтар кардани низоъҳои иҷтимоӣ табдил ёфтааст. Дар муҳити сиёсии хеле тақсимшуда ва заҳролуд, барои маъмурияти нави ИМА татбиқи ҳама гуна сиёсати бузург душвортар шудааст.
Маъмурияти Трамп мероси сиёсиеро, ки ҷомеаи ИМА-ро боз ҳам бештар тақсим мекунад ва ворид кардани тағйиротро барои маъмурияти нав душвортар мекунад, шадидтар кардааст.
Маъмурияти Трамп тавассути маҳдуд кардани муҳоҷират ва таблиғи бартарии сафедпӯстон, протекционизми тиҷоратӣ ва масунияти гурӯҳӣ дар давраи пандемияи COVID-19 боиси шиддат гирифтани низоъҳои нажодӣ, муқовиматҳои синфӣ, зарар ба обрӯи байналмилалии ИМА ва ноумедии беморони COVID-19 аз ҳукумати федералӣ шудааст.
Бадтараш ин аст, ки пеш аз тарки мақом, маъмурияти Трамп сиёсатҳои гуногуни номатлубро ҷорӣ кард ва тарафдоронро барои ба чолиш кашидани натиҷаҳои интихобот ташвиқ кард ва муҳити ҳукмронии ҳукумати навро заҳролуд кард.
Агар ҳукумати нав, ки дар дохил ва хориҷи кишвар бо мушкилоти зиёди ҷиддӣ рӯбарӯ аст, мероси заҳролуди сиёсии пешгузаштаро шикаста натавонад ва дар давоми ду соли фаъолияташ ба натиҷаҳои мушаххаси сиёсӣ ноил нашавад, барои он душвор хоҳад буд, ки Ҳизби Демократро барои пирӯзӣ дар интихоботи миёндавраии соли 2022 ва интихоботи президентии ИМА дар соли 2024 роҳбарӣ кунад.
ИМА дар чорроҳае қарор дорад, ки дар он ҷо тағйири қудрат имкони ислоҳи сиёсати харобиовари маъмурияти Трампро фароҳам овардааст. Бо назардошти бемории шадид ва давомдори сиёсат ва ҷомеаи ИМА, эҳтимоли зиёд вуҷуд дорад, ки "пастшавии сиёсии" ИМА идома ёбад.
Ли Хайдун профессори Институти муносибатҳои байналмилалии Донишгоҳи корҳои хориҷии Чин мебошад.
Вақти нашр: 01 феврали соли 2021
